In het centrum van Londen is grond zo schaars dat architecten tegenwoordig omhoog kijken in plaats van opzij. Het duidelijkste bewijs daarvan staat op Smarts Place in Covent Garden: een negentiende-eeuws pakhuis kreeg er een complete nieuwe woning op het dak, ontworpen door David Kohn Architects. Het resultaat heet niet voor niets House on a Hill, want wie er binnenloopt waant zich eerder op een heuveltop dan op een dak boven de stad. Het project won dit jaar meteen twee RIBA-prijzen en laat zien hoe je van een vergeten plat dak toch een volwaardig thuis maakt.
Van onbenut pakhuisdak naar complete woning
Het dak van het Victoriaanse pakhuis lag jarenlang ongebruikt, zoals zoveel platte daken in Londen. Ontwikkelaar Baylight Properties zag er potentie in en schakelde David Kohn Architects in om er een volwaardige woning van te maken, meldt Dezeen op 28 juni 2026. Geen simpele dakopbouw, maar een project van 3.046 vierkante voet, schrijft Yanko Design op 3 augustus 2026. Een lift verbindt de nieuwe woning met het pakhuis eronder, dat de eigenaar nog altijd als kantoor gebruikt.
Dat zo'n dichtbebouwde plek toch ruimte biedt voor een complete woning, is precies waar deze piepkleine kavels ook om draaien: niet de omvang van het perceel bepaalt wat mogelijk is, maar hoe slim een architect ermee omgaat. In Covent Garden speelt dat extra sterk, want de buurt bestaat al eeuwen uit een lappendeken van pakhuizen, theaters en kantoren die elkaar op de centimeter verdringen.
Een huis op een heuvel, geen opbouw
Het verschil tussen een gewone dakopbouw en House on a Hill zit in de aanpak. Veel dakuitbreidingen herhalen simpelweg de plattegrond van het gebouw daaronder, of ogen ondergeschikt aan de originele architectuur. David Kohn Architects behandelt het dak juist als een nieuw maaiveld, een plek waar je opnieuw vanaf de grond begint te bouwen. Architect David Kohn noemt onder meer Sir John Soane's Museum, Villa Necchi in Milaan en zijn eigen Red House als inspiratie, en noemt het resultaat zelf "a retreat from the centre, at the centre", aldus Dezeen.
De plattegrond is geïnspireerd op vooroorlogse stadswoningen, met woonruimtes achter uitstekende erkerramen die reageren op de wisselende daklijnen van de omgeving. De woonkamer, bibliotheek en eetkamer liggen aan de zuidkant, zonder deuren ertussen, zodat je ze los kunt gebruiken of als een doorlopende reeks die uitkomt op een dakterras. Een verdieping hoger liggen de twee slaapkamers en een werkkamer, eveneens achter erkerramen, maar dan teruggetrokken tot eigen, besloten balkonterrassen. Landschapsarchitect Todd Longstaffe-Gowan ontwierp de beplanting die deze terrassen beschaduwt en afschermt van de straat, meldt Dezeen. Aan de noordzijde, tegen de scheidingsmuur, loopt een service-strook met keuken, badkamers, lift en trap, zodat de woonvertrekken zelf vrij blijven van techniek. Het is dezelfde denkwijze die het bureau eerder liet zien bij Red House, waarmee David Kohn Architects in 2022 de RIBA House of the Year won: niet het grootste gebaar maken, maar de plek precies lezen voordat je iets toevoegt.
Binnen golft het plafond met je mee
De details maken het verschil. In de bibliotheek volgt een hoge, gebogen plank precies de vorm van het erkerraam. De woon- en eetkamer hebben een licht golvend plafond van gipsplaat, een detail dat laat zien dat een plafond als statement net zo goed werkt in een Londens penthouse als in een gewone slaapkamer. Kleurrijke ronde lichtkoepels brengen daglicht tot in het trapgat en een douche, en overal zijn planken, sierlijsten en nissen verwerkt om boeken en objecten een plek te geven. Diep uitgesneden, gestreepte houten lambrisering doet daarbij dienst als extra uitstalruimte.
Het project won in 2026 zowel de RIBA London Award als de RIBA National Award. Juryvoorzitter Amir Sanei noemde House on a Hill een overtuigend voorbeeld van hoe eigentijds wonen in de historische stad past, aldus het Royal Institute of British Architects.
Donkerpaarse baksteen die toch bij de buurt past
Aan de buitenkant is gekozen voor verticaal gemetselde, donkerpaarse baksteen met lichte voegen, schrijft Yanko Design. Die keuze zorgt ervoor dat de opbouw opvalt tussen de omliggende gebouwen, zonder dat hij ermee botst. Hetzelfde principe zie je terug bij sierlijk metselwerk in Nederlandse nieuwbouw: baksteen is nooit alleen een constructiemateriaal, het bepaalt net zo goed hoe een gebouw in zijn omgeving valt. Zo delen het negentiende-eeuwse pakhuis en de nieuwe opbouw van 2026 toch hetzelfde straatbeeld, zonder dat de een de ander verdringt.
Wat dit voorbeeld voor drukbebouwde steden betekent
Londen heeft, net als Amsterdam of Utrecht, nauwelijks nog onbebouwde grond over. House on a Hill laat zien dat een onbenut dak evengoed ruimte biedt, zolang je het niet behandelt als een opgeplakte extra verdieping maar als een eigen plek met een eigen logica, inclusief een eigen tuin op hoogte. Voor steden waar bouwgrond ontbreekt, is dat misschien wel de meest praktische les uit dit project: kijk niet naar wat er niet is, maar naar wat er al boven je hoofd ligt.